Czym jest ślad węglowy?

Ślad węglowy, jako składowa śladu ekologicznego, to jeden z najbardziej namacalnych efektów działalności człowieka na Ziemi. Przyczyna numer jeden zanieczyszczenia środowiska przez gospodarkę, czyli ślad, który pozostawiamy po sobie pod postacią skażenia nadmierną emisją jednego z gazów cieplarnianych – dwutlenku węgla. Ślad węglowy, za pomocą specjalnych narzędzi określa, jaki poziom sekrecji tego związku powoduje dany sektor, instytucje czy jednostki – czyli każdy z nas.

Co powoduje największą emisję CO2?

Na skalę globalną, największą emisją dwutlenku węgla do atmosfery wyróżnia się przemysł energetyczny i spalane na jego potrzeby paliwa kopalne. Drugi (lub według niektórych źródeł pierwszy) w kolejności jest sektor transportu lądowego, wodnego i powietrznego. W badaniach wskazuje się na konieczność wdrażania programów naprawczych także w rolnictwie (głównie hodowli zwierząt) oraz przemyśle spożywczym.

Na osobisty ślad węglowy, znaczący wpływ ma dieta. Mimo, że nie wykazano istotnej różnicy między dietą konwencjonalną, a opierającą się na żywności organicznej, obecność produktów odzwierzęcych zdaje się pełnić kluczową rolę – ich produkcja odpowiedzialna jest za 70-75% emisji dwutlenku węgla spośród wszystkich produktów żywnościowych (mimo, że zazwyczaj procentowy udział mięsa, jaj i nabiału w diecie jest niższy niż warzyw, owoców i zbóż). Badania naukowe niezaprzeczalnie sugerują, że ograniczenie spożycia tych produktów, oprócz korzyści zdrowotnych, w realny sposób przyczynia się do redukcji śladu węglowego związanego z dietą.

Zarówno personalny, jak i biznesowy czy produkcyjny ślad węglowy, wytwarzany podczas różnorodnych aktywności, można obliczyć za pomocą darmowych narzędzi dostępnych online (np. tutaj lub tutaj). Narzędzia te pozwalają nabyć wartościową wiedzę na temat faktycznego wpływu naszych przyzwyczajeń, wyborów konsumenckich i strategii biznesowych na stan środowiska. Niestety niemal każde działanie obarczone jest większym lub mniejszym ryzykiem zanieczyszczenia atmosfery węglem (w 2016 r. na uniwersytecie w Chinach opublikowano nawet pracę naukową dt. śladu węglowego publikacji pracy naukowej). Należy zatem zadać pytanie nie jak zniwelować, ale jak ograniczyć nasz ślad węglowy?

Jak walczymy ze śladem węglowym?

Unia Europejska jako jeden z celów środowiskowych wyznaczyła obniżenie emisji gazów cieplarnianych (w tym CO2) o 20% do 2020 roku (względem 1990 roku). Głównym środkiem do jego realizacji ma być użycie w sektorze energetycznym materiałów i metod mniej szkodliwych lub neutralnych dla środowiska, jak np wykorzystanie energii odnawialnej. Ponadto, w ramach kompensowania dużych emisji CO2, stale wdraża się programy zalesiania, które w pewnym stopniu zniwelować mają szkodliwe skutki naszej działalności. Parametrem kluczowym w rozważaniu kwestii łagodzenia śladu węglowego jest tzw. Average Forest Carbon Sequestration (AFCS), czyli średnia leśna sekwestracja węgla. Obliczana jest jako pojemność ekosystemów leśnych względem pochłaniania dwutlenku węgla. Na ten aspekt walki z zanieczyszczeniem środowiska, w 2017 roku zwróciły uwagę także w Polsce Lasy Państwowe wdrażając program “Leśnych Gospodarstw Węglowych”. Projekt ma na celu symultaniczne inicjowanie w gospodarowaniu lasami działań, które podnosić będą ich wydajność w pochłanianiu CO2 (np. wprowadzanie gatunków szybkorosnących czy wzbogacanie stanu odnowień). Dodatkowo przeprowadzona ma zostać profesjonalizacja systemów informatycznych służących do automatycznego obliczania zawartości węgla w ekosystemie leśnym.

pochłanianie dwutlenku węgla

Niestety wyniki badań nad zdolnością ekosystemów leśnych do oczyszczania atmosfery
sugerują, że zapotrzebowanie na ich “usługi” wykracza poza naturalną zdolność biosfery do jego zaspokojenia. Gwałtowny rozwój ekonomiczny w ostatnim półwieczu spowodował, że skończonych zasobów Ziemi ubywa w zastraszającym tempie, odbierając jej możliwość naturalnej regeneracji. Nasza planeta nie jest w stanie samodzielnie poradzić sobie z zanieczyszczeniami, które wytwarzamy, naszym obowiązkiem jest zatem pomóc jej zarówno w działaniach bezpośrednich, jak i ograniczając osobisty ślad węglowy do minimum.

Źródła:
Mancini S. M., Galli A., Niccolucci V., Lin D., Bastianoni S., Wackernagel M., Marchettini M., 2016: Ecological Footprint: Refining the carbon Footprint calculation. Ecological Indicators, 61, 2, 390-403
Radu A. L., Scrieciu M. A., Caracota D. M., 2013: Carbon Footprint Analysis: Towards a Projects Evaluation Model for Promoting Sustainable Development. Procedia Economics and Finance, 6, 353-363
Song G., Che L., Zhang S., 2016: Carbon footprint of a scientific publication: A case study at Dalian University of Technology, China. Ecological Indicators, 60, 275-282
Treu H., Nordborg M., Cederberg C., Heuer T., Claupein E., Hoffmann H., Berndes G., 2017: Carbon footprints and land use of conventional and organic diets in Germany. Journal of Cleaner Production, 161, 127-142

Podziel się swoją opinią

Dodaj Odpowiedź

EcoReactor
Logo
Login/Register access is temporary disabled
Compare items
  • Total (0)
Compare
0