Terpeny w konopiach i ich działanie prozdrowotne

Konopie to całe bogactwo wartościowych związków fitochemicznych – kannabinoidów, steroli, flawonoidów i terpenów. Każde z nich mają swoje unikalne właściwości prozdrowotne, które często najefektywniej ujawniają się podczas synergicznego działania wszystkich związków w roślinie (chociaż naukowe dowody pozostają w tym obszarze mocno deficytowe). Terpeny w konopiach zyskują jednak coraz większe zainteresowanie ze względu na swoje jednostkowe, indywidualne właściwości i pozytywny wpływ na zdrowie konsumentów. Jakie terpeny możemy zatem znaleźć w konopiach i jak działają poszczególne z nich?

Czym w ogóle są terpeny?

Terpeny w konopiach, jak i wielu innych roślinach, występują zupełnie naturalnie. Nadając roślinie charakterystyczny smak i zapach, mają za zadanie zniechęcać roślinożerców, odstraszać grzyby i bakterie, a także przyciągać owady zapylające [1]. Substancje te gromadzone są w żywicy, wytwarzanej w największych ilościach przez tzw. trichomy (włoski) na powierzchni kwiatostanów żeńskich. Dlatego to właśnie ona mają najbardziej intensywny aromat.

Wiele terpenów, znanych także z innych, częściej użytkowanych roślin, wykazuje szereg właściwości prozdrowotnych – od relaksujących, przez antybakteryjne, po antynowotworowe.

We wszystkich odmiana konopi występuje łącznie więcej niż 150 terpenów (a przynajmniej tyle rozpoznano do tej pory) [2]. Najważniejsze z nich to mircen, α-pinen, limonen, linalol, tlenek kariofilenu, humulen, terpinolen, terpineol, ocimen, walencen i geraniol [3].

Mircen

terpeny w konopiach

Mircen jest powszechny w wysoce aromatycznych roślinach, takich jak bazylia, liście laurowe, trawa cytrynowa, tymianek, pietruszka, owoce tropikalne i chmiel. Jest to również terpen występujący w największej ilości w większości odmian konopi. Z doniesień użytkowników wynika, że kwiatostany bogate w ten związek ograniczają kaszel podczas ich palenia [1]. Takie działanie mircenu nie jest jednak potwierdzone w nauce.

Mircen z pewnością wykazuje jednak właściwości przeciwbakteryjne i relaksacyjne. Niestety brakuje w tym zakresie badań na ludziach, ale w literaturze fachowej można znaleźć przykłady testów opisujących mircen jako terpen polepszający sen i relaksację ruchową [1]. Zdaje się on działać też przeciwzapalne, a nawet przeciwlękowo [3].

Alfa-pinen

alfa-pinen

Alfa-pinen (α-pinen) odpowiada za aromat świeżych igieł sosnowych, drzew iglastych i szałwii. Jest wytwarzany także przez wiele ziół, takich jak pietruszka, rozmaryn, bazylia i koperek. Jest to najczęściej występujący terpen w naturze [3].

Terpen ten, w odpowiednio dużych dawkach, wykazuje działanie przeciwnowotworowe. Ponadto ma działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwutleniające i przeciwalergiczne (rozszerza oskrzela) [3]. Ma zdolność niwelowania wielu rodzajów bakterii, w tym odpornych na antybiotyki MRSA. Niektóre badania wskazują też, że może działać przeciwlękowo. Co ciekawe, alfa-pinen może przyczyniać się do tworzenia nowych ligandów (cząsteczek odbieranych przez receptory) dla receptorów kannabinoidowych [1]. To z kolei jest wartościową przesłanką do uznania prawdziwości twierdzenia o synergii kannabinoidów i niektórych terpenów.

Limonen

limonen

Limonen znajduje się w skórkach wszystkich owoców cytrusowych. Jest to drugi najczęściej występujący terpen w przyrodzie [3]. Jest stosowany w wielu domowych środkach czyszczących, perfumach i produktach spożywczych.

Badania wykazały, że limonen posiada liczne właściwości prozdrowotne, w tym: przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwutleniające, przeciwdepresyjne i immunostymulujące [3]. Może działać też przeciwnowotworowo w przypadku raka skóry, piersi i prostaty. W niektórych krajach stosuje się nawet w terapiach antynowotworowych w przypadku glejaka [1]. Jak większość terpenów w konopiach, działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, a nawet przeciwmalarycznie. Terpen wydaje się też wartościowy w walce z trądzikiem [3].

Linalol

linalol

Linalol można znaleźć w wielu przyprawach i kwiatach, w tym w lawendzie, cytrusach, kolendrze, palisandrze i wawrzynie czy brzozach [3]. Podobnie jak limonen, terpen ten jest szeroko stosowany w przemyśle kosmetycznym.

Różnorodne badania in vitro i in vivo wykazały, że linalol ma właściwości przeciwnowotworowe, przeciwdrgawkowe, przeciwbólowe, uspokajające, przeciwdepresyjne, przeciwzapalne, przeciwutleniające, neuroprotekcyjne, hepatoprotekcyjne i przeciwdrobnoustrojowe [1]. Co ciekawe, w jednostkowych badaniach okazało się, że inhalacja lawendą z dużą zawartością linalolu powoduje obniżenie zapotrzebowania na morfinę u pacjentów operacyjnych [3].

Tlenek kariofilenu

terpeny w konopiach

Różne formy kariofilenu występują w melisie, rozmarynie, lawendzie, goździkach, chmielu, bazylii, oregano, czarnym pieprzu i eukaliptusie. Jest stosowany jako środek konserwujący w lekach, żywności i kosmetykach [3].

Kariofilen wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne porównywalne do aspiryny. Ma także właściwości przeciwgrzybicze (świetnie sprawdza przy leczeniu np. grzybicy paznokci), owadobójcze, a także przeciwniedokrwienne [3].

Humulen

humulen

Humulen występuje w ziołach i przyprawach, takich jak chmiel, goździk, bazylia, szałwia, imbir, mięta i żeń-szeń, a także niektórych owocach i warzywa. Jest to związek, który częściej niż inne terpeny w konopiach, określa charakterystyczne działanie rośliny [3].

Humulen ma silne właściwości przeciwzapalne układowo, miejscowo i w alergicznym zapaleniu dróg oddechowych, a także przeciwbólowe i przeciwbólowe [3]. Związek ten, jak i jego pochodne, mogą wykazywać też działanie przeciwnowotworowe [1]. Rośliny zawierające humulen były tradycyjnie stosowane w leczeniu bezsenności, depresji, nerwowości, lęku i zaburzeń trawiennych [1].

Terpinolen

terpinolen

Terpinolen znajduje się w kwiatach bzu, jabłkach, gałce muszkatołowej, kminku, drzewach iglastych i drzewie herbacianym. Czasami jest stosowany w perfumach, kremach i mydłach [3].

Wykazuje właściwości przeciwutleniające, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, przeciwnowotworowe, uspokajające i owadobójcze. Sugeruje się także stosowanie go w przypadku leczenia niektórych chorób serca [3].

Terpineol

Terpineol

Terpineol jest terpenem występującym w sośnie, bzie, eukaliptusie i kwiatach limonki. Jest powszechnie stosowany w mydłach, perfumach i balsamach [3].

Jego prawdopodobny wpływ na receptory opioidowe i serotoninowe ma szereg zastosowań. Szczególnie wartościowy wydaje się w przypadku leczenia przewlekłych bólów mięśniowych. Ponadto ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe i przeciwutleniające. Jego zastosowanie przeciwnowotworowe jest efektywne szczególnie w przypadku raka płuc. Co ciekawe, jest on w stanie rozluźniać mięśnie gładkie, dzięki czemu może być wartościowym środkiem w walce z astmą [3].

Ocymen

ocymen

Ocymen znajduje się w wielu owocach i roślinach, takich jak mango, mięta, pieprz, oregano, bazylia, natka pietruszki, storczyki, chmiel, kumkwat, pieprz i lawenda. Ma słodki aromat, który jest chętnie stosowany w perfumach [3].

Jest to stosunkowo mało poznany terpen. Z pewnością wykazuje jednak działanie przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne [3].

Walencen

terpeny w konopiach

Walencen znajduje się w dużej ilości w specyficznej odmianie pomarańczy (tzw. pomarańczach z Walencji), grejpfrutach, mandarynkach i innych owocach cytrusowych [3].

O nim, póki co, również nie wiemy zbyt wiele. Wiemy, że ma działanie przeciwzapalne, owadobójcze i odstraszające kleszcze [3].

Geraniol

geraniol

Geraniol, który w największych stężeniach występuje w geranium, znajduje się także w róży, cytronelli, trawie cytrynowej i jest powszechnie dodawany do perfum [3].

Wykazuje właściwości: przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwbólowe, przeciwzapalne (szczególnie w zapalnej chorobie płuc). Ma również działanie przeciwpasożytnicze, a także wzmacniające penetrację skóry [3].

To oczywiście nie wszystkie terpeny w konopiach. Niektóre z nich, jak np. mentol czy kamfora, występują znacznie rzadziej. Przy wyborze dopasowanej do osobistych potrzeb rośliny trzeba przede wszystkim mieć na uwadze, że terpeny w konopiach nie zawsze występują w stężeniach odpowiednio wysokich, żeby wywołać oczekiwane efekty. Mimo to, ich obecność – nawet jeśli w niektórych przypadkach śladowa – ma działanie pozytywne lub po prostu neutralne.

Terpeny w konopiach określają ich odmiany

Co ważne, nie wszystkie odmiany konopi mają taki sam profil fitozwiązków, w tym kannabinoidów i terpenów. Kwiatostany i susze różnych odmian znacznie różnią się od siebie m.in. aromatem. Dzieje się tak głównie dlatego, że mają zróżnicowane profile terpenów nadających im charakterystyczny zapach.

Profil terpenowy można zatem uznać za pewnego rodzaju odpowiednik “odcisku palca” dla poszczególnych odmian konopi. Próby ich chemotaksonomicznej klasyfikacji na podstawie terpenów są podejmowane przez naukowców [2], jednak wartość takich badań wydaje się większa dla konsumentów, którzy oczekują powtarzalności aromatu i ogólnych efektów prozdrowotnych, niż dla rzeczywistej naukowej kategoryzacji.

Źródła:

  • [1] Nuutien T., 2018: Cannabis and Terpenes: What Do We Really Know? Analytical Cannabis: https://www.analyticalcannabis.com/articles/cannabis-and-terpenes-what-do-we-really-know-310844 [dostęp 10.02.2020].
  • [2] Booth J. K., Bohlmann J., 2019: Terpenes in Cannabis sativa – From plant genome to humans. Plant Science.
  • [3] Baron E. P., 2018: Medicinal Properties of Cannabinoids, Terpenes, and Flavonoids in Cannabis, and Benefits in Migraine, Headache, and Pain: An Update on Current Evidence and Cannabis Science. Headache: The Journal of Head and Face Pain, 58, 7, 1139-1186.
    Podziel się swoją opinią

    Dodaj Odpowiedź

    EcoReactor
    Logo
    Login/Register access is temporary disabled
    Compare items
    • Total (0)
    Compare
    0