CBD a Cukrzyca. Nie(wiadomo czy) leczy, ale może pomóc

Cukrzyca to groźna choroba – także cywilizacyjna – która dotyka coraz większą część społeczeństwa. Oczywiście najważniejszym działaniem prewencyjnym jest zdrowy tryb życia i pełnowartościowa dieta, a pierwszym, co powinniśmy zrobić w przypadku zdiagnozowania choroby, to słuchać zaleceń zaufanego lekarza. Od razu rozwiejmy wątpliwości – CBD, nawet jeśli ma potencjał w kontekście walki z cukrzycą, nadal jest pod tym kątem niewystarczająco przebadany i z pewnością nie zastąpi profesjonalnej terapii. Jeśli już sobie to wyjaśniliśmy, teraz dobra wiadomość: kannabidiol może pomóc złagodzić objawy występujące przy cukrzycy i nieco ułatwić chorym życie.

Teoria słowem wstępu: cukrzyca typu 1 i 2

Zacznijmy najpierw od podstawy, czyli rozróżnienia rodzajów cukrzycy. Zdecydowana większość osób dotkniętych tą chorobą ma cukrzycę typu 2. W najprostszym ujęciu charakteryzuje się ona nabytą w trakcie życia niewrażliwością komórek organizmu na insulinę, czyli tzw. insulionoopornością. Jest uważana za chorobę cywilizacyjną, którą do pewnego stopnia można leczyć i której prawdopodobieństwo wystąpienia można ograniczyć. Z kolei cukrzyca wrodzona, czyli typu 1, dotyczy zaledwie 5% cukrzyków [1] i rozwija się na podłożu niezależnym od trybu życia. W jej przebiegu, organizm wytwarza niewystarczające ilości – lub nie wytwarza w ogóle – insuliny. Jest też nieuleczalna.

cukrzyca

A po co nam insulina? Jest to hormon wytwarzany przez komórki trzustki, który u osób zdrowych reguluje poziom cukru (glukozy) we krwi. Zapoczątkowuje kaskadę zdarzeń obniżających go, jeśli jest zbyt wysoki. Ten właśnie proces jest u cukrzyków zaburzony. Cukrzyca typu 1 i 2 różnią się zatem pochodzeniem i leczeniem, ale zasadniczo sprowadzają się do tego samego problemu: zbyt dużej ilości glukozy we krwi (hiperglikemii) [1].

Oba rodzaje choroby wiążą się z szeregiem dolegliwości towarzyszących, które można próbować łagodzić – na przykład za pomocą CBD. Dodatkowo, prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy typu 2 możemy z jego pomocą niwelować.

Otyłość, stany zapalne i CBD

Sporą rolę w wytwarzaniu się cukrzycy typu 2 odgrywają chroniczne stany zapalne występujące niekiedy u ludzi otyłych [2]. Oczywiście nie każda osoba zmagająca się z otyłością ma cukrzycę, ale zbyt duże nagromadzenie tkanki tłuszczowej jest czynnikiem zwiększającym prawdopodobieństwo jej rozwoju [3]. Tłuszcz służy bowiem nie tylko do magazynowania energii, ale wydziela też substancje biologiczne czynne, tzw. adipokiny. Te z kolei, między innymi, stymulują procesy zapalne i regulują wrażliwość tkanek na insulinę. Zbyt duża ilość tkanki tłuszczowej często – chociaż nie zawsze – skutkuje zaburzeniem jej czynności endokrynnych. Stąd stany zapalne i zaburzenia metaboliczne.

otyłość a cukrzyca

Kannabidiol, jak sugerują badania [4], wykazuje silne właściwości przeciwzapalne. Może zatem potencjalnie obniżać ryzyko zachorowania na cukrzycę związane z otyłością. Ale – jak się okazuje – nie tylko. Dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym może zmniejszać zachorowalność na cukrzycę także wśród osobników nie otyłych (badanie przeprowadzono na myszach) [5].

Co więcej, cukrzyca sama w sobie często powoduje zapalenia w organizmie. Tutaj kannabidiol również może okazać się pomocny. W badaniu [6] dotyczącym stanów zapalnych wywołanych właśnie podwyższonym poziomem glukozy we krwi naukowcy wykazali, że CBD rzeczywiście ma pozytywny wpływ na kilka markerów stanu zapalnego. Tym samym może np. obniżyć ryzyko uszkodzenia ścian naczyń krwionośnych u diabetyków.

Insulinooporność, a układ endokannabinoidowy

Istnieją też pewne – naukowe, ale jednostkowe – przesłanki, aby twierdzić, że kannabinoidy pomagają zwiększyć czułość tkanek na insulinę. Czyli, mówiąc prościej, mogą zmniejszyć insulinooporność [7] (badanie dotyczyło osób z cukrzycą typu 2, nie przyjmujących insuliny z zewnątrz). Co ciekawe, obiecujący okazał się też inny, nieco mniej znany kannabinoid, THCV.

trzustka endokannabinoidy

Nie ma w tym zasadniczo nic dziwnego jeśli weźmiemy pod uwagę funkcję układu endokannabinoidowego i rozlokowanie jego receptorów w ciele. Spora liczba receptorów endokannabinoidowych znajduje się bowiem w trzustce – czyli organie, w którym odbywa się produkcja insuliny. Endokannabinoidy biorą też udział w procesach metabolicznych, a zaburzenia tych procesów – w tym cukrzyca typu 2 – są powiązane z nadaktywnością receptora endokannabinoidowego CB1 [8]. CBD jest antagonistą tego receptora (blokuje działanie cząsteczek go pobudzających) [9], może zatem wpływać na wydzielanie insuliny.

Co więcej, układ endokannabinoidowy bierze udział w regulacji wrażliwości na insulinę także w adipocytach (komórkach tłuszczowych) [10]. Innymi słowy, odgrywa ważną rolę w reakcji organizmu na insulinę. Na ten moment nie wiadomo, czy jest to dobra wiadomość jeśli rozważamy używanie CBD. Szczególnie w przypadku osób, które regularnie przyjmują insulinę z zewnątrz.

Cukrzyca i dolegliwości towarzyszące, a CBD

Cukrzyca w zaawansowanym stopniu wiąże się z wieloma nieprzyjemnymi powikłaniami i dolegliwościami, których złagodzenie naprawdę wiele znaczy dla chorego.

Po pierwsze, ból. Jeśli CBD z czegoś słynie, to właśnie z właściwości przeciwzapalnych i przeciwbólowych [4]. W kilku krajach jego syntetyczny odpowiednik jest nawet oficjalnie zarejestrowany jako lek łagodzący bóle przy terapiach nowotworowych i stwardnieniu rozsianym. W przypadku cukrzycy także może okazać się pomocny.

neuropatia CBD

Przewlekły ból u cukrzyków jest z kolei zazwyczaj wynikiem rozwijającej się neuropatii, uszkodzenia nerwów obwodowych. CBD nie dość, że może taki ból złagodzić, to wykazuje też działanie neuroprotekcyjne. Może po prostu zapobiegać uszkodzeniom nerwów [11]. Nie należy oczywiście wnioskować, że kannabidiol z pewnością ochroni je przed degradacją, ale ma taki potencjał.

Niestety cukrzyca niekiedy prowadzi też do retinopatii cukrzycowej. Jest to szereg zmian w obrębie oka, jak np. uszkodzenie naczyń krwionośnych w siatkówce, które finalnie mogą skutkować nawet ślepotą. U pacjentów dotkniętych tą przypadłością, poziom endokannabinoidów w oku jest wyraźnie podwyższony, co sugeruje związek układu endokannabinoidowego z retinopatią [4]. Rzeczywiście, jednostkowe badania potwierdzają, że obniżenie aktywności receptora CB1 (np. poprzez zastosowanie jego antagonisty) znacznie ogranicza postęp retinopatii cukrzycowej. Czy takim antagonistą mogłoby być CBD? Być może – bo znowu nie wiadomo.

Cukrzyca a CBD – brać czy nie brać?

Kannabidiol jest generalnie bardzo dobrze tolerowany przez ludzi i ma niewiele efektów ubocznych. Jak już wiecie po lekturze powyższych akapitów, ma wiele właściwości potencjalnie przydatnych przy walce z cukrzycą. Mimo to – co jeszcze raz trzeba podkreślić – badania odnośnie użycia CBD przy tym schorzeniu są nadal niewystarczające, aby uznać go za bezwzględnie skuteczny. Co więcej, większość spośród nielicznych badań na ten temat była prowadzona na myszach, w kontrolowanych, laboratoryjnych warunkach. Jest to dalekie od rygoru badań klinicznych.

konopie a cukrzyca

Rozważając użycie CBD przy cukrzycy, z pewnością powinniśmy brać pod uwagę jego potencjalną interakcję z innymi przyjmowanymi lekami. Jeśli nie mamy pewności, czy będzie to bezpieczne, należy w pierwszej kolejności skonsultować się z lekarzem (najlepiej takim, który w ogóle wie czym jest CBD). Kannabidiol to tylko jeden z ponad setki kannabinoidów występujących w konopiach (i większości olejów CBD). Nie wiemy na przykład, jaki wpływ na zaburzenia metaboliczne mogą mieć CBG czy CBN.

Musimy też pamiętać, że funkcjonowanie układu endokannabinoidowego jest kwestią w dużej mierze indywidualną. Mimo, że niektórym cukrzykom pomaga, nie u wszystkich może wywołać pożądane efekty. Mając na uwadze zarówno wszelkie potencjalne korzyści, jak i niepewności odnośnie terapii CBD przy cukrzycy, polecamy podjąć świadomą, przemyślaną – i najlepiej skonsultowaną ze specjalistą – decyzję.

Źródła

  • [1] Roland J., 2019: Can CBD Oil Be Used to Treat or Prevent Diabetes? What the Research Says. Healthline [dostęp 24.03.2021].
  • [2] Diabetes.co.uk, 2019: Diabetes and Obesity [dostęp 24.03.2021].
  • [3] Kozak-Nurczyk P.K., Nurczyk K., Prystupa A., Szcześniak G., Panasiuk L., 2018: The influence of adipose tissue and selected adipokines on insulin resistance and development of diabetes mellitus type 2. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 24: 210-213.
  • [4] Horváth B., Mukhopadhyay P., Haskó G., Pacher P., 2012: The endocannabinoid system and plant-derived cannabinoids in diabetes and diabetic complications. The American journal of pathology, 180: 432-442.
  • [5] Weiss L., Zeira M., Reich S., Har-Noy M., Mechoulam R., Slavin S., Gallily R., 2006: Cannabidiol lowers incidence of diabetes in non-obese diabetic mice. Autoimmunity, 39: 143-151.
  • [6] Rajesh M., Mukhopadhyay P., Bátkai S., Haskó G., Liaudet L., Drel V.R., Obrosova I.G., Pacher P., 2007: Cannabidiol attenuates high glucose-induced endothelial cell inflammatory response and barrier disruption. American journal of physiology. Heart and circulatory physiology, 293: 610-619.
  • [7] Jadoon K. A., Ratcliffe S. H., Barrett D. A., Thomas E. L., Stott C., Bell J. D., O’Sullivan S. E., Tan G. D., 2016: Efficacy and Safety of Cannabidiol and Tetrahydrocannabivarin on Glycemic and Lipid Parameters in Patients With Type 2 Diabetes: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Parallel Group Pilot Study. Diabetes care, 39: 1777-1786.
  • [8] Jourdan T., Godlewski G., Kunos G., 2016: Endocannabinoid regulation of β-cell functions: implications for glycaemic control and diabetes. Diabetes, obesity & metabolism, 18: 549-557.
  • [9] Laprairie R.B., Bagher A.M., Kelly M.E., Denovan-Wright E.M., 2015: Cannabidiol is a negative allosteric modulator of the cannabinoid CB1 receptor. British journal of pharmacology, 172: 4790-4805.
  • [10] Motaghedi R., McGraw T.E., 2008: The CB1 Endocannabinoid System Modulates Adipocyte Insulin Sensitivity. Obesity, 16: 1727-1734.
  • [11] Philpott H. T., O’Brien M., McDougall J. J., 2017: Attenuation of early phase inflammation by cannabidiol prevents pain and nerve damage in rat osteoarthritis. Pain, 158: 2442-2451.
    Podziel się swoją opinią

    Dodaj Odpowiedź

    EcoReactor
    Logo
    Login/Register access is temporary disabled
    Compare items
    • Total (0)
    Compare
    0